KHÔNG KHÍ TẾT KỶ HỢI 2019 TRÊN QUÊ HƯƠNG LÀNG CAO LAO HẠ-XÃ HẠ TRẠCH-HUYỆN BỐ TRẠCH-TỈNH QUẢNG BÌNH



Từ xa xưa lắm rồi, các Thủy Tổ làng Cao Lao Hạ đã khai canh trên một vùng đất có vị trí địa lý vô cùng thuận lợi cho việc an cư lạc nghiệp, gần núi, gần sông, có đồng bằng rộng lớn mà bằng phẳng. Qua nhiều thăng trầm lịch sử đến thời nhà Lý (Lý Thánh Tông, năm 1065 – 1069), Đại Việt bắt đầu thi hành chính sách mở rộng biên giới tới tận biên giới Chân Lạp (Campuchia). Lý Thường Kiệt có công lớn và đã có chính sách di dân vào Đàng Trong lập nghiệp, mở mang và củng cố bờ cõi, (1) có thể các Cụ Thủy Tổ nhìn thấy vùng đất này rất linh thiêng, trời đất hội tụ, tựa thế lao phong mạnh mẽ, hừng hực vút cao không gì ngăn cản được ở một chốn Đàng Trong mà đặt tên cho vùng đất này là Cao Lao như thể Thăng Long (Rồng bay lên) đã được Vua Lý Thái Tổ tựa thế và thay tên Đại La thành Thăng Long của Hà Nội ngày nay.
Đặc biệt tại nơi đây một thời đã có một tiểu Vương quốc Chăm xây dựng một trung tâm chính trị (2).Sách Đại nam nhất thống chí ghi “ở đây là chỗ ở của vua Chiêm Thành” đó là Thành Lồi.Dấu tích thành Lồi bây giờ người ta gọi chệch sang Thiềng vẫn còn đã khẳng định nơi đây có vị trí địa lý rất đặc biệt. (3)
Cách đây chừng hơn 200 năm, làng Cao Lao Hạ được các cụ tiền bối quy hoạch phát triển nông thôn đã rất hiện đại và quy củ từ giao thông, thủy lợi đến nông – lâm – ngư -thương. Việc phân bố dân cư, đất ở, đất vườn rất có tầm nhìn, mang dáng dấp kiểu đô thị – nhà vườn của các triều Nguyễn ở Huế, ít vùng nông thôn nào có được. Phía trước cửa Đình Làng, sát bờ sông Gianh đã có thời được quy hoạch và xây dựng một khu đô thị sầm uất, trên bến dưới thuyền theo kiểu Phố Hiến và Hội An, rất thuận tiện cho việc giao thương buôn bán của các thương gia Đàng Trong, Đàng Ngoài. Khu phố đó ngày nay vẫn còn dấu tích được dân làng gọi là Đồng Phố. Đặc biệt, Làng Cao Lao Hạ được phân bố thành 20 xóm trải ra như một chiếc thuyền Rồng. Mỗi xóm có 2 dãy nhà, có đường lối ngang to và mương thoát nước riêng từ trước làng ra sau làng. Xóm 20 quy hoạch như một đầu thuyền rồng vươn cao vì vậy mà các dãy nhà tiến lên trước so với các xóm khác. Ngày nay do chiến tranh chống Mỹ ác liệt nên hầu hết xóm 20 chuyển lên các xóm trên và di dời vào Làng Rẫy gần hết.
Về quy hoạch giao thông, ngoài việc xóm nào cũng có lối đi riêng rộng chừng 3 mét thì làng Cao Lao Hạ đặc biệt có đường Bạn, đường Làng và đường Quan đi dọc theo chiều dài của làng. Nghe tên đường đã thấy từ xưa làng đã có những luật lệ riêng, phân biệt quan – dân – khách rõ ràng, rất quy củ. Đường Quan là để quan đi, đường Làng là để dân làng đi còn đường Bạn có thể là dành cho dân vùng khác qua lại giao lưu, giao thương với làng. Bạn tức là bạn bè chăng? Đường bạn đi trước mặt làng ngõ ý “Tiền khách- hậu chủ”, tôn trọng và hiếu khách.Làng có ba giếng làng nằm trên trục đường Bạn cũng nhằm phục vụ dân sinh của làng nhưng cũng để quan khách qua lại rửa ráy trước khi vào làng…

Nguồn: https://evolution-insights.com

Xem thêm bài viết khác: https://evolution-insights.com/am-thuc/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *